ბმულები ხელმისაწვდომობისთვის

აფხაზეთისთვის უკვე სამი ეკლესია იბრძვის


კონსტანტინოპოლის პატრიარქმა აფხაზი სასულიერო პირები მიიღო

კონსტანტინოპოლის ეკლესია კიდევ ერთი მართლმადიდებლური ეკლესია გახდა, რომელიც აფხაზეთის ტერიტორიაზე გავლენის მოსაპოვებლად მიმდინარე „საეკლესიო ომში“ ჩაება.

სწორედ ამ მიზანს ემსახურებოდა გასულ კვირას, კონსტანტინოპოლის პატრიარქის ბართლომეს მიერ დოროფეი დბარისა და ანდრეი ამპარის მეთაურობით, აფხაზი სასულიერო პირების მიღება.

დე იურედ დღემდე აფხაზეთი, საქართველოს მართლმადიდებლური ეკლესიის კანონიკურ საზღვრებში შედის, თუმცა უკვე მე-18 წელია იქ საქართველოს არც სახელმწიფო და არც საეკლესიო იურისდიქცია ვრცელდება.

დოროფეი დბარი სწორედ იმ ჯგუფის ლიდერია, რომელიც საქართველოს დედა ეკლესიისგან, სრულიად დამოუკიდებელი, ე.წ „აფხაზეთის ავტოკეფალური მართლმადიდებლური ეკლესიის“ ჩამოყალიბებისთვის იბრძვის.

საქართველოს ეკლესიის პროტესტის შემდეგ, კონსტანტინოპოლის ეკლესიამ ოფიციალურად განმარტა რომ აფხაზთა ვიზიტი არ იყო ოფიციალური და რომ, აფხაზეთის ეკლესია საქართველოს ეკლესიის იურისდიქციაში შედის. თავად დოროფეი დბარი ტელეკომპანია „აბაზასთვის“ მიცემულ ინტერვიუში კერძოდ ამბობს

„საუბარი შეეხო „აფხაზეთის წმინდა სამიტროპოლიტოს“ სტატუსის განსაზღვრას, "აფხაზეთის ეპისკოპოსის" ხელდასმას, "აფხაზეთის ეკლესიის" შემდგომ განვითარებასა და მის სრულფასოვან აღორძინებას.

კონსტანტინოპოლის პატრიარქმა გვითხრა, აფხაზი ხალხისთვის გადაგვეცა, რომ კონსტანტინოპოლის ეკლესია არის დედა ეკლესია და როგორც დედა ეკლესია ის შეეცდება ამ საკითხის მოგვარებას. პირველი ნაბიჯი კონსტანტინოპოლის ეკლესიის წმინდა სინოდის სხდომაზე ჩვენი საკითხის განხილვა იქნება.“

დე იურედ ქართული ეკლესიის იურისდიქციას აფხაზეთზე, კონსტანტინოპოლის ეკლესიასთან ერთად, რუსეთის მართლმადიდებლური ეკლესიაც აღიარებს, თუმცა სინამდვილეში საეკლესიო ცხოვრებას აფხაზეთში, მთლიანად რუსული ეკლესიის მაიკოპისა და ადიღეს ეპარქია წარმართავს.

1993 წელს, რუსეთის ოკუპაციის შემდეგ, როცა ქართულ მოსახლეობასთან ერთად, აფხაზეთი, საქართველოს ეკლესიის ცხუმ-აფხაზეთის ეპარქიამაც დატოვა, იქ სულ ოთხი მღვდელი დარჩა: სამი რუსი და ერთი აფხაზი - ბესარიონ აპლია.

2009 წლამდე აპლია ფორმალურად ქართული ეპარქიის დროებითი მმართველის სტატუსს ატარებდა, შემდეგ კი ცხუმ-აფხაზეთის ეპარქია გააუქმა და თავი „აფხაზეთის მართლმადიდებლური ეკლესიის“ დროებით მმართველად გამოაცხადა.

2005 წლიდან სათავეს იღებს კონფლიქტი აპლიასა და აფხაზ მღვდელმსახურთა ახალი თაობის წარმომადგენლებს შორის, რომელიც საბოლოო აფხაზურ საეკლესიო წრეებში დიდი განხეთქილებით დასრულდა.

ანდრეი ამპარი, დოროფეი დბარი, დავით სარსანია და სხვა მღვდლები 2011 წლის აპრილში უკვე ღიად გამოვიდნენ ბესარიონ აპლიასა და აფხაზეთში რუსული ეკლესიის პოლიტიკის წინააღმდეგ. აფხაზ „ავტოკეფალისტთა“ მოძრაობა „აფხაზეთის წმინდა სამიპროპოლიტოს“ შექმნით დასრულდა.

ამ მოძრაობას მხარი აფხაზთა პრეზიდენტმა ალექსანდრე ანქვამბაც დაუჭირა. განხეთქილების შედეგად მაიკოპისა და ადიღეს ეპარქიამ ამპარსა და დბარს მღვდელმსახურების უფლება ერთი წლით შეუჩერა, თუმცა ამით აფხაზური საზოგადოების თვალში მათი პოპულარობა კიდევ უფრო გაიზარდა.

კონსტანტინოპოლის პატრიარქთან ვიზიტის შემდეგ, ამპარისა და დბარის დუეტი რუსეთის საეკლესიო პირებმა უმკაცრესად გააკრიტიკეს, ხოლო აფხაზეთში რუსეთის პატრიარქ კირილეს მარჯვენა ხელმა ბესარიონ აპლიამ მათ აფხაზი ერის მოღალატეები უწოდა.

„ეს ადამიანები მართლმადიდებელი აფხაზი ხალხისა და მოსკოვის პატრიარქატის მტრები არიან. კონსტანტინოპოლის პატრიარქს აფხაზეთთან არაფერი აკავშირებს.

რუსი ბიჭები აქ საკუთარ სიცოცხლეს იღებენ, რუსეთი ჩვენ გვცნობს და ჩვენ რაღაც სხვა გაუგებარ ძალებისკენ ვიწევთ ?! მე ვთვლი, რომ ეს ღალატია.“

ჯერჯერობით, ბოლომდე ნათელი არ არის ქართული მართლმადიდებლური ეკლესიის პოზიცია. რუსეთის მიერ ოკუპირებულ აფხაზეთსა და ცხინვალის რეგიონში არსებული საეკლესიო სტატუს-ქვო, როცა ეს ტერიტორიები ქართულად მიიჩნევა, თუმცა რეალურად მათ რუსეთის ეკლესია მართავს, დღემდე საქართველოს ეკლესიისთვის მეტ ნაკლებად მისაღები იყო.

ექსპერტი პაატა ზაქარეიშვილი ფიქრობს, რომ აფხაზეთში, კონსტანტინოპოლის ეკლესიის გავლენის გაძლიერების შემთხვევაში, ეს სტატუს ქვო დაირღვევა და საქართველოს ეკლესია ამისთვის მზად უნდა იყოს. საპატრიარქოში ამ თემაზე დამატებით კომენტარს არ აკეთებენ.

„საქართველოს ეკლესია ალბათ მზად უნდა იყოს, უნდა ჩამოყალიბდნენ. თუ უნდათ, რომ აფხაზეთში მღვდელმსახურება, საქართველოს იურისდიქციიდან გამომდინარე რუსეთმა განახორციელოს, ეს ერთია; მაგრამ, თუ ეს აფხაზური საზოგადოებისთვის მიუღებელია, მაშინ ჩვენ უნდა დავფიქრდეთ, რა გვირჩევნია ჩვენ ?!

რუსეთს გადავცეთ დროებით აფხაზეთის ტერიტორიაზე მღვდელმსახურების უფლება თუ კონსტანტინოპოლის ეკლესიას ?!“

საუკუნეების მანძილზე აფხაზეთის ტერიტორიაზე დასამკვიდრებლად სწორედ ეს სამი ეკლესია იბრძოდა. მეოთხე საუკუნიდან აქ არსებობდა კონსტანტინოპოლის ეკლესიის აბაზგიის ეპარქია, რომელიც მერვე საუკუნეში ქართული ეკლესიის აფხაზეთის საკათალიკოსომ შეცვალა.

მე-16 საუკუნის მეორე ნახევრიდან, საკათალიკოსო კათედრა ბიჭვინთიდან გელათშიც კი იქნა გადმოტანილი. 1811 წელს, რუსეთის მიერ საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის გაუქმების შემდეგ, აფხაზეთს, ისევე როგორ დანარჩენ საქართველოს რუსი ეგზარქოსები მართავენ.

1943 წელს, რუსეთის ეკლესიამ ქართული ეკლესიის ავტოკეფალია ისევ სცნო და მომდევნო 50 წლის მანძილზე აფხაზეთში უკვე ქართველი ეპისკოპოსები მოღვაწეობენ, მათ შორის (1967-77) საქართველოს ამჟამინდელი პატრიარქი ილია მეორეც იყო.

დღეს ოკუპირებული აფხაზეთისთვის მიმდინარე „საეკლესიო ომში“ სხვა და სხვა ფორმით, სამივე - რუსული, კონსტანტინოპოლის და ქართული მართლმადიდებლური ეკლესიაა ჩაბმული და რეალურად, ყველაზე სუსტი საქართველოს ეკლესიის პოზიციებია.

XS
SM
MD
LG