ბმულები ხელმისაწვდომობისთვის

კონსტიტუციის პროექტი, რომელიც პარლამენტის, უფრო კონკრეტულად კი მმართველი გუნდის დეპუტატების მიერ ორი მოსმენითაა მიღებული, კვლავ პოლიტიკური ვაჭრობის საგანია. ვენეციის კომისიის მიერ წარმოდგენილი შენიშვნები ქართული ოცნების წარმომადგენლების რიტორიკის თანახმად, გათვალისწინებულია, ყველა სხვა პოლიტიკური მოთამაშე პარლამენტშიც და მის გარეთაც, ასევე არასამთავრობო სექტორი ამ მოსაზრებას არ იზიარებს. დღეს 4 საათზე პრეზიდენტის ადმინისტრაციაში დაგეგმილი შეხვედრა მიზნად ისახავდა შექმნილი ვითარებიდან ოპტიმალური გამოსავალის მოძებნას. პრეზიდენტმა მმართველი გუნდი და პოლიტიკური პარტიები სათათბიროდ მიიწვია.

„კონსტიტუციამ, დოკუმენტმა, რომელიც საუკუნეებს უნდა უძლებდეს, თავიდანვე საათებსაც ვერ გაუძლო. იმ საკითხთან დაკავშირებით, რომ ვეტო არის არსებული რთული ვითარებიდან გამოსავალი, მე მგონი, თანხმდება ყველა: კონსტიტუციის მიმღები „ქართული ოცნებაც“ და მე რამდენადაც ვიცი, დანარჩენი პოლიტიკური სპექტრიც. მე მგონია, ჩვენ ერთად უნდა დავიწყოთ მუშაობა იმის თაობაზე, როგორ გამოვიდეთ ამ რთული ვითარებიდან,“– აცხადებს პრეზიდენტი მარგველაშვილი.

შეხვედრაზე ყველა მივიდა, გარდა ქართული ოცნებისა. მათ პრეზიდენტთან სათათბიროდ საგანგებო რეჟიმი მოითხოვეს, რაც სხვა პარტიების დასწრების გარეშე კომუნიკაციას გულისხმობდა. 4 საათზე შეხვედრა შედგა. „ქართულ ოცნებას“ პრეზიდენტი, როგორც ჩანს, მოგვიანებით, ისეთ ფორმატში შეხვდება, როგორიც მათთვის იყო მოსახერხებელი.

კიდევ ერთი უცნაურობა, რასაც ადგილი აქვს კონსიტუტუციის პროექტთან დაკავშირებით ისაა, რომ ახლა მმართველი გუნდიც ითხოვს პრეზიდენტისგან ვეტოს დადებას. ირაკლი კობახიძე, პარლამენტის თავმჯდომარე აცხადებს: „უმრავლესობამ პრეზიდენტს განსხვავებული ფორმატით შეხვედრა შესთავაზა, იმედი გვაქვს, ეს შეხვედრა შედგება. ჩვენ პრეზიდენტს კონკრეტულად შევთავაზეთ ის, რომ პარლამენტის ხელმძღვანელობისა და ვენეციის კომისიის ხელმძღვანელობის შეთანხმების შესაბამისად, გამოიყენოს მან ვეტოს უფლება. საქმე ეხება ორ საკითხს, როგორც მოგეხსენებათ. ერთი არის ბონუსის ამოღება ახალი რედაქციიდან და მეორე ბლოკების ერთჯერადად დატოვება. თუ ამ სახით გამოიყენებს პრეზიდენტი ვეტოს, ჩვენი ხედვით, ეს იქნება ყველაზე სწორი ნაბიჯი. ზოგადად, კონსტიტუციასთან დაკავშირებით დისკუსია არის დასრულებული... ჩვენ გვედავებოდნენ იმას, რომ ნაჩქარევად მოვამზადეთ რაღაც დოკუმენტი. ამ დროს თვითონ, სამ–ოთხ დღეში დაწერეს ახალი კონსტიტუცია პრეზიდენტმა და ეგრეთ წოდებულმა ოცმა პარტიამ. ეგრეთ წოდებულს ვამბობ იმიტომ, რომ ყველამ ვიცით, საქართველოში, თქვენც დამეთანხმებით, ოცი პარტია, საერთოდ არ არსებობს.“

ამერიკის ხმა კონსტიტუციური კვლევების ცენტრის მკვლევარს გიორგი ნონიაშვილს ესაუბრა და სთხოვა განემარტა, თუ რატომ ითხოვს „ქართული ოცნება“ ვეტოს მის მიერ უკვე ორჯერ მიღებულ კონსტიტუციაზე: „მმართველი პარტია პროცესს უყურებს შემდეგნაირად: იმისთვის, რომ შინაარსობრივი ცვლილებები განხორციელდეს არსებულ კონსტიტუციურ პროექტში, ის უნდა დააბრუნონ უკან, მეორე მოსმენაზე.

მათ ამის სურვილი არ აქვთ, ამიტომ იპოვეს კომპრომისი, რომ მათ ექნებათ ცვლილებებზე მზაობა არჩევნებთან დაკავშირებით. საუბარია პროპორციული არჩევნების ძალაში შესვლის თარიღზე, ძირითად შემთხვევაში. ამიტომ პრეზიდენტს ეუბნებიან შემდეგს: დაადე ვეტო და შემდეგ, მოტივირებული შენიშვნებით, როდესაც ამას უკან დააბრუნებ, ჩვენ გავიზიარებთ. მხოლოდ ერთ კონკრეტულ საკითხზეა საუბარი, მხოლოდ და მხოლოდ. პრეზიდენტმა მხოლოდ ერთ ნაწილს უნდა დაადოს ვეტო, რაზეც წინასწარი თანხმობაა გაცხადებული მმართველი პარტიის მხრიდან, რომ ამას კომპრომისულად გადაწყვეტენ და დაეთანხმებიან“,– გვეუბნება გიორგი ნონიაშვილი და ამატებს, რომ ამას არაჯანსაღ პოლიტიკურ პროცესად მიიჩნევს, რადგან მმართველი გუნდი საკითხს უსაზღვრავს პრეზიდენტს და პარტიებს, წინასწარ კარნახობს, რას სჯობია დაადოს ვეტო და რას არა იმისთვის, რომ მესამე მოსმენის პროცესი ვიზუალურად ჯანსაღად იყოს წარმოდგენილი: „რაც სინამდვილეში სულაც არაა ასე, რადგან მაინცდამაინც ამ კონსტიტუციურ ცვლილებებს არანაირი ლეგიტიმაცია არ გააჩნია, თუ არ ჩავთვლით, მმართველი პარტიის დეპუტატების მხრიდან ლეგიტიმაციას. მე ვფიქრობ, მანდ მხოლოდ ერთი პრობლემა არ არის და მოლოდინი მაქვს, რომ პრეზიდენტი მარგველაშვილი სხვა საკითხებსაც დაადებს ვეტოს“, – ამბობს ნონიაშვილი.

თავისუფალი დემოკრატების წარმომადგენელი ნინო გოგუაძე აცხადებს: „ქართულმა ოცნებამ თვითონ დაწერა ეს კონსიტუტცია, თვითონ მოიწვია პარლამენტის საგანგებო სხდომები, თავის თავთან თვითონ მიაღწია კონსენსუსს, თვითონ დაამტკიცა, საკუთარ თავს თვითონ მოუწყო ოვაციები და ახლა უნდა, რომ ამ პროცესის კრიტიკა, ანუ პრეზიდენტის მოტივირებული შენიშვნებიც თვითონ დაწეროს. სხვა არაფერი არ არის ეს, თუ არა ტოტალიტარიზმი.“

ლეიბორისტული პარტიის თავმჯდომარე შალვა ნათლაშვილი პრეზიდენტისგან რადიკალური ნაბიჯების გადადგმის მომხრეა, მას სურს პრეზიდენტმა გადადგომის თაობაზე გააკეთოს განცხადება და კრიზისული ვითარების შექმნით მსოფლიოს ყურადღება მიიპყროს.

მიიღებს თუ არა მმართველი გუნდის შეთავაზებას პრეზიდენტი და დაადებს თუ არა ვეტოს კონსიტუციის მხოლოდ იმ ნაწილს, რასაც ოცნება სთავაზობს, ამის თაობაზე პასუხი ჯერ არაა. ვეტოს საკითხზე შეთანხმებისა და გადაწყვეტილების მიღებისთვის ვადა პრეზიდენტს 10 ოქტომბრამდე აქვს.

Facebook Forum

XS
SM
MD
LG